برای بیشتر بزرگسالان سالم زیر ۶۵ سال، نمی‌توان یک برند مانند واکسی‌گریپ، اینفلوواک، هوآلان یا سینوفارم را بدون توجه به شرایط فرد، به‌عنوان «بهترین واکسن آنفولانزا» معرفی کرد. معیار درست انتخاب، مناسب بودن واکسن برای سن و وضعیت سلامت، فرمول فصل، مجوز معتبر، اصالت فرآورده و نگهداری صحیح است. CDC آمریکا نیز در توصیه فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ اعلام کرده است که برای افراد زیر ۶۵ سال، میان واکسن‌های مجاز و متناسب با سن، واکسن خاصی را ترجیح نمی‌دهد.
در ایران، انتخاب واکسن در پاییز ۱۴۰۵ یک تفاوت مهم با سال‌های گذشته دارد: بخشی از تأمین امسال از چین و روسیه انجام شده و واکسن Hualan نیز وارد شبکه بهداشت و داروخانه‌ها شده است؛ در برخی مناطق نیز توزیع سینوفارم (Sinopharm) گزارش شده است. بنابراین پاسخ به سؤال «کدام واکسن آنفولانزا بهتر است؟» دیگر فقط مقایسه واکسن فرانسوی و هلندی نیست.
در یک نگاه: کدام واکسن آنفولانزا برای چه کسی بهتر است؟
• کودکان و نوجوانان (۶ ماه تا ۱۷ سال): هر واکسن غیرفعالِ دارای مجوز سنی. کودک زیر ۹ سالی که سابقه‌ی دست‌کم دو دوز واکسن آنفولانزا ندارد، در این فصل دو دوز با فاصله‌ی دست‌کم ۴ هفته می‌گیرد.
• بزرگسال زیر ۶۵ سال: اینفلوواک هلندی یا واکسی‌گریپ فرانسوی؛ برتری ثابت‌شده‌ای برای یکی گزارش نشده است.
• ۶۵ سال و بالاتر: واکسن دوز بالا، ادجوانت‌دار یا نوترکیب، در صورت دسترسی؛ در غیر این صورت هر واکسن مناسب سن.
• بارداری: واکسن تزریقی غیرفعال یا نوترکیب در هر سه‌ماهه. اسپری بینی مناسب نیست.
• حساسیت به تخم‌مرغ: طبق CDC هر واکسن مناسب سن قابل استفاده است.
وضعیت واکسن آنفولانزا در ایران در مهر ۱۴۰۵
بازار واکسن آنفولانزا در سال ۱۴۰۵ با سال‌های قبل متفاوت است. وزیر بهداشت در ۲۶ شهریور ۱۴۰۵ اعلام کرد واکسن موردنیاز امسال به‌دلیل مشکل تأمین از اروپا، از چین و روسیه تهیه شده و سالمندان و گروه‌های پرخطر در اولویت تزریق هستند. در ادامه، گزارش‌های مهرماه از ورود واکسن Hualan چین به شبکه بهداشت و داروخانه‌های کشور منتشر شد. یک گزارش منتشرشده در ۱۰ مهر، از ورود حدود یک میلیون دوز Hualan و عرضه آن در شبکه رسمی کشور خبر می‌دهد.
در استان مرکزی نیز در ۱۲ مهر ۱۴۰۵، توزیع ۲ هزار دوز واکسن آنفولانزای Sinopharm در داروخانه‌های منتخب و شبانه‌روزی استان گزارش شد. این موضوع نشان می‌دهد موجودی برندها ممکن است در زمان‌ها و استان‌های مختلف یکسان نباشد. از طرف دیگر، تولید داخلی واکسن آنفولانزا برای سال ۱۴۰۵ متوقف شده است و گزارش‌های مربوط به سازمان غذا و دارو دلیل آن را، در کنار مشکلات تأمین، استقبال ناکافی از تولید داخلی و باقی‌ماندن بخشی از تولیدات عنوان کرده‌اند.
در شرایط فعلی، موجودی داروخانه‌ها نیز ممکن است متفاوت باشد. داروخانه آنلاین جوردارو نیز واکسن آنفولانزای سینوفارم (Sinopharm) را در سبد محصولات خود دارد و می‌توان موجودی و اطلاعات محصول را هنگام خرید بررسی کرد.
ترکیب واکسن آنفولانزا در فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ چیست؟
| نوع واکسن | H1N1 | H3N2 | B/Victoria |
| تولیدشده روی تخم‌مرغ | A/Missouri/11/2025 | A/Darwin/1454/2025 | B/Tokyo/EIS13-175/2025 |
| کشت سلولی، نوترکیب یا مبتنی بر اسید نوکلئیک | A/Missouri/11/2025 | A/Darwin/1415/2025 | B/Pennsylvania/14/2025 |
سازمان جهانی بهداشت: “Influenza viruses are constantly changing.”
ترجمه: «ویروس‌های آنفولانزا دائماً در حال تغییر هستند.»
به همین دلیل، مقایسه واکسن‌ها بدون توجه به Season یا فصل واکسن می‌تواند گمراه‌کننده باشد. محصولی که فرمول آن مربوط به ۲۰۲۵–۲۰۲۶ است را نباید صرفاً با همان نام تجاری، معادل فرآورده فصل بعد دانست.
سه‌ظرفیتی یا چهارظرفیتی؛ کدام واکسن آنفولانزا بهتر است؟
در سال‌های گذشته، چهارظرفیتی بودن یک واکسن معمولاً به‌عنوان مزیت مطرح می‌شد. واکسن‌های چهارظرفیتی کلاسیک علاوه بر دو سویه A، دو دودمان B یعنی B/Victoria و B/Yamagata را هدف قرار می‌دادند. اما WHO اعلام کرده است که از سال ۲۰۲۳ دیگر افزودن B/Yamagata به ترکیب واکسن‌های جدید توجیه ندارد، زیرا از مارس ۲۰۲۰ شواهدی از گردش طبیعی این دودمان در پایش جهانی به دست نیامده است. در کشورهایی که فرایند گذار به سه‌ظرفیتی هنوز کامل نشده، ممکن است واکسن‌های چهارظرفیتی همچنان در بازار دیده شوند.
CDC نیز برای فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ آمریکا اعلام کرده است که واکسن‌های مورد استفاده در این کشور سه‌ظرفیتی هستند. اما از این موضوع نباید یک نتیجه افراطی بگیریم:
چهارظرفیتی بودن یک واکسن به‌خودی‌خود به معنی بی‌اثر، غیرمجاز یا خطرناک بودن آن نیست.
مهم است که بدانیم WHO یک توصیه جهانی برای ترکیب واکسن ارائه می‌کند، اما اعتبار مصرف یک فرآورده مشخص در ایران به مجوز و اطلاعات رسمی همان محصول و تصمیم مرجع نظارتی کشور مربوط است.
واکسن چهارظرفیتی موجود در ایران در ۱۴۰۵ را بزنیم یا نه؟
اگر روی بسته واکسن عبارت Tetra یا Quadrivalent دیده شد، صرف وجود این عبارت نباید باعث رد یا قبول واکسن شود. در برخی بازارها هنوز فرآورده‌های چهارظرفیتی وجود دارند و در ایران نیز در سال ۱۴۰۵ گزارش‌هایی از تأمین و عرضه واکسن چهارظرفیتی منتشر شده است. بنابراین باید ترکیب واقعی فرآورده، فصل مربوط به آن، مجوز، تاریخ انقضا و مسیر رسمی تأمین بررسی شود.
در نتیجه:
سه‌ظرفیتی بودن به معنای ضعیف‌تر بودن واکسن نیست و چهارظرفیتی بودن نیز به‌تنهایی به معنای بهتر بودن واکسن نیست.
بهترین مارک واکسن آنفولانزا کدام است؟
نمی‌توان یک برند را برای همه افراد به‌عنوان بهترین مارک واکسن آنفولانزا معرفی کرد. برای بیشتر افراد سالم زیر ۶۵ سال، واکسن‌های دارای مجوز و متناسب با سن، در صورت تأمین معتبر و نگهداری صحیح، انتخاب‌های قابل قبولی هستند و CDC نیز بین آنها اولویت خاصی قائل نیست. بنابراین هنگام مقایسه برندهایی مانند Vaxigrip، Influvac، Hualan و Sinopharm بهتر است به‌جای کشور سازنده، نوع واکسن، فرمول فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷، مجوز مصرف در ایران، اصالت و زنجیره سرد را ملاک قرار دهیم؛ زیرا WHO ترکیب واکسن آنفولانزا را برای هر فصل به‌دلیل تغییر مداوم ویروس‌ها به‌روزرسانی می‌کند.
1. واکسن آنفولانزای چینی Hualan چیست؟
Hualan Biological یکی از تولیدکنندگان شناخته‌شده واکسن در چین است. نکته مهم این است که سابقه این شرکت در حوزه واکسن آنفولانزا فقط به اخبار اخیر ایران محدود نمی‌شود. WHO در سال ۲۰۱۵ اعلام کرد یک واکسن آنفولانزای فصلی تولیدشده توسط Hualan Biological Bacterin Corporation را برای استفاده در افراد بیش از ۹ سال پیش‌تأیید یا Prequalification کرده است. WHO در همان گزارش توضیح داد که فرآیند Prequalification شامل ارزیابی کیفیت، ایمنی و اثربخشی و بررسی محل تولید است.
نکته: WHO Prequalification مربوط به یک فرآورده مشخص در یک مقطع مشخص است و نباید خودکار به معنای Prequalification تمام محصولات فعلی همان شرکت تلقی شود.
در ایران، گزارش‌های ۱۰ مهر ۱۴۰۵ از ورود حدود یک میلیون دوز واکسن Hualan به شبکه بهداشت و داروخانه‌ها خبر داده‌اند و یک اطلاع‌رسانی دانشکده داروسازی اصفهان نیز توزیع Hualan سه‌ظرفیتی را گزارش کرده است.
آیا واکسن چینی Hualan قابل اعتماد است؟
پاسخ دقیق این است که چینی بودن به‌تنهایی دلیلی برای رد واکسن نیست. برای Hualan علاوه بر سابقه WHO Prequalification یک سابقه مطالعات بالینی نیز وجود دارد. در یک مطالعه تصادفی مرحله چهار، واکسن سه‌ظرفیتی Hualan با یک واکسن مقایسه‌ای در بزرگسالان سالم ۱۸ تا ۵۹ سال مقایسه شد و از نظر پاسخ ایمنی، واکسن مورد مطالعه با واکسن مقایسه‌ای معیار عدم‌برتری را برآورده کرد. این مطالعه مربوط به فرمول فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸ بود، بنابراین برای قضاوت مستقیم درباره فرآورده Hualan واردشده به ایران در ۱۴۰۵ کافی نیست، اما نشان می‌دهد ارزیابی این برند را نمی‌توان صرفاً بر اساس کشور سازنده انجام داد.
پس درباره Hualan بهتر است بگوییم:
«سابقه علمی و رگولاتوری دارد، اما کیفیت و مناسب بودن فرآورده وارداتی ۱۴۰۵ باید بر اساس همان محصول و مجوز جاری آن ارزیابی شود.»
2. واکسن آنفولانزای سینوفارم چیست؟
Sinopharm نام یک گروه بزرگ دارویی و واکسن‌سازی چین است و نباید تمام واکسن‌های این مجموعه را یک محصول واحد فرض کرد. شرکت CNBG وابسته به Sinopharm اعلام کرده است که یک واکسن آنفولانزای سه‌ظرفیتی غیرفعال Split Virion آن در اکتبر ۲۰۲۳ از WHO Prequalification دریافت کرده است. همین شرکت در آوریل ۲۰۲۵ نیز از عرضه یک واکسن چهارظرفیتی غیرفعال Split Virion برای فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ در بازار چین خبر داده بود. این اطلاعات یک نکته کلیدی را نشان می‌دهد:
«واکسن سینوفارم» به‌تنهایی اطلاعات کافی برای قضاوت درباره نوع و ترکیب فرآورده نیست.
باید روی محصول مشخص بررسی شود:
- سه‌ظرفیتی یا چهارظرفیتی بودن
- سویه‌های موجود
- شرکت تولیدکننده دقیق
- شماره سری ساخت
- تاریخ تولید و انقضا
- مجوز مصرف در ایران
در استان مرکزی نیز در مهر ۱۴۰۵ توزیع Sinopharm در داروخانه‌های منتخب گزارش شده است.
3. واکسن روسی Ultrix Quadri چیست؟
Ultrix Quadri یک واکسن آنفولانزای غیرفعال چهارظرفیتی از نوع Split Virion است که توسط FORT در روسیه تولید شده است. منابع علمی این محصول را در مطالعات مربوط به واکسن‌های آنفولانزای روسیه بررسی کرده‌اند. همچنین در فهرست ثبت EAEU در ژانویه ۲۰۲۶، Ultrix Quadri به‌عنوان واکسن غیرفعال چهارظرفیتی با ۱۵ میکروگرم آنتی‌ژن هموگلوتینین از هر چهار جزء در هر دوز ۰.۵ میلی‌لیتری ثبت شده است.
با این حال، برای مقاله‌ای درباره بازار ایران باید میان وجود و مشخصات محصول و عرضه سراسری آن در ایران تفاوت بگذاریم. وجود محصول در بازار روسیه یا فهرست EAEU به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که همان سری در تمام داروخانه‌های ایران عرضه شده است.
4. واکسن واکسی‌گریپ تترا (VaxigripTetra - فرانسه)
این واکسن محصول کمپانی سانوفی پاستور (Sanofi Pasteur) فرانسه است و از باسابقه ترین واکسن های آنفولانزا در دنیا به شمار می رود.
مکانیسم و ساختار: شامل ویروس غیرفعال‌شده مجزا (Split Virion) است که ۲ سویه از آنفولانزای نوع A (H1N1 و H3N2) و ۲ سویه از آنفولانزای نوع B (Yamagata و Victoria) را پوشش می‌دهد.
مزایای بالینی:
- دارای تاییدیه رسمی برای کودکان از ۶ ماهگی به بالا.
- پروفایل ایمنی بسیار درخشان و تاییدشده در تمام مراحل بارداری و شیردهی.
- تحریک ایمنی همورال و سلولی پایدار.
ملاحظات: افراد دارای سابقه حساسیت شدید (آنافیلاکسی) به تخم‌مرغ باید با احتیاط و تحت نظر پزشک آن را دریافت کنند.
5. واکسن اینفلوواک تترا (Influvac Tetra - هلند)
این واکسن توسط شرکت آبت (Abbott) هلند تولید می‌شود و به بهینه‌بودن آنتی‌ژن‌ها و حداقل عوارض جانبی موضعی معروف است.
مکانیسم و ساختار: واکسن زیرواحدی (Subunit / Surface Antigen) که در آن فقط آنتی‌ژن‌های سطحی ویروس (هماتگلوتینین و نورامینیداز) جداسازی و خالص‌سازی شده‌اند.
مزایای بالینی:
- شیوع بسیار کمتر عوارض موضعی مانند درد، قرمزی و تورم در محل تزریق.
- تحمل‌پذیری عالی در سالمندان و افراد با ضعف جسمانی.
- مجاز برای تمامی افراد بالای ۶ ماه و خانم‌های باردار.
ملاحظات: حساسیت زیاد به حفظ دقیق زنجیره سرد (دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد) در فرآیند حمل و توزیع.
6. واکسن فلوگارد (FluGuard - ایران)
واکسن فلوگارد دستاورد پیشرفته زیست‌فناوری کشور توسط شرکت آریوژن فارمد است که از تکنولوژی نوترکیب (Recombinant) بهره می‌برد.
مکانیسم و ساختار: بیان پروتئین هم‌آگلوتینین ویروس آنفولانزا در سیستم بیان سلولی بدون نیاز به کشت روی تخم‌مرغ یا استفاده از ویروس زنده/کشته‌شده.
مزایای بالینی:
- عاری از پروتئین تخم‌مرغ (Egg-Free): ایمن‌ترین انتخاب برای افراد دارای آلرژی شدید به تخم‌مرغ، ژلاتین و آنتی‌بیوتیک‌ها.
- دوز آنتی‌ژن بالاتر: حاوی ۴۵ میکروگرم از هر آنتی‌ژن در هر دوز (۳ برابر واکسن‌های سنتی) که موجب ایجاد ایمنی‌زایی قوی‌تر در بزرگسالان می‌شود.
ملاحظات: در حال حاضر مجوز مصرف آن محدود به افراد بالای ۱۸ سال است.
تفاوت واکسن آنفولانزا هلندی و فرانسوی چیست؟
| ویژگی | اینفلوواک (هلند) | واکسی‌گریپ (فرانسه) |
| فناوری | زیرواحد؛ فقط آنتی‌ژن‌های سطحی خالص‌شده | اسپلیت؛ ویروس غیرفعالِ شکسته‌شده |
| سازنده | Abbott Biologicals B.V. | Sanofi Pasteur |
| بستر تولید | تخم‌مرغ جنین‌دار | تخم‌مرغ جنین‌دار |
| سن مجاز | از ۶ ماه | از ۶ ماه |
| نحوه‌ی تزریق | تک‌دوز عضلانی | تک‌دوز عضلانی |
حالا در جواب اینکه کدام واکسن آنفولانزا بهتر است؛ هلندی یا فرانسوی؟
باید گفت که برای یک فرد سالم زیر ۶۵ سال، نمی‌توان صرفاً براساس هلندی یا فرانسوی بودن یک واکسن را بهتر دانست. این نتیجه با توصیه فعلی CDC نیز هم‌راستا است:
CDC: “For people younger than 65 years, CDC does not preferentially recommend any licensed, age-appropriate influenza vaccine over another.” ترجمه: «برای افراد زیر ۶۵ سال، CDC هیچ واکسن دارای مجوز و متناسب با سن را بر واکسن دیگری ترجیح نمی‌دهد.»
البته این توصیه CDC درباره ایالات متحده است و نباید آن را جایگزین مجوز سازمان غذا و داروی ایران دانست.
آیا واکسن ایرانی FluGuard بهتر از واکسن خارجی است؟
FluGuard یک واکسن آنفولانزای نوترکیب تولید داخل بود که در یک مطالعه تصادفی دوسوکور با Vaxigrip Tetra مقایسه شده است. در این کارآزمایی، ۱۱۰ داوطلب ۱۸ تا ۶۰ سال وارد مطالعه شدند و FluGuard از نظر ایمن‌زایی و ایمنی معیار non-inferiority یا عدم‌برتری نسبت به Vaxigrip را برآورده کرد. برای نمونه، نرخ حفاظت سرمی در برابر H1N1 در گروه Vaxigrip بالاتر بود، در حالی که FluGuard در برخی سویه‌های دیگر مقادیر بالاتری داشت. نتیجه اصلی مطالعه این نبود که FluGuard «بهتر» است، بلکه نشان داد در جمعیت و شرایط مطالعه، از نظر شاخص‌های بررسی‌شده غیرکمتر بوده است.
علاوه بر این، مطالعه مربوط به یک واکسن چهارظرفیتی و یک فرمول قدیمی‌تر است و فقط افراد ۱۸ تا ۶۰ سال را بررسی کرده است؛ بنابراین نمی‌توان نتیجه را مستقیم به سالمندان، کودکان، زنان باردار یا تمام محصولات فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ تعمیم داد. از نظر بازار ایران نیز تولید داخلی واکسن آنفولانزا در سال ۱۴۰۵ متوقف شده است؛ بنابراین FluGuard را نباید به‌عنوان یک گزینه تولیدشده در سال جاری معرفی کنیم.
کدام واکسن آنفولانزا بهتر است؟ انتخاب بر اساس سن و شرایط
پاسخ «کدام واکسن آنفولانزا بهتر است؟» به سن و وضعیت سلامت بستگی دارد. در ادامه هر گروه جداگانه آمده است.
۶۵ سال و بالاتر
در آمریکا، سه واکسن یعنی Fluzone High-Dose، Flublok و Fluad برای افراد ۶۵ سال به بالا در اولویت قرار دارند، زیرا داده‌های موجود احتمال اثربخشی بیشتر آنها نسبت به واکسن‌های استاندارد دوز معمولی و بدون ادجوانت را در این گروه نشان می‌دهد. اگر این گزینه‌ها در دسترس نباشند، CDC توصیه می‌کند واکسن مناسب دیگری به تعویق نیفتد. این اسامی را نباید به‌عنوان «واکسن‌های بهترین برای سالمندان ایرانی» معرفی کرد؛ زیرا دستورالعمل و مجوز بازار ایران جداگانه است.
واکسن آنفولانزا برای کودکان
در راهنمای CDC، واکسیناسیون آنفولانزا از ۶ ماهگی آغاز می‌شود و کودکان کوچک‌تر از آن نباید واکسن آنفولانزا دریافت کنند. تعداد دوز برای کودک به سن و سابقه واکسیناسیون قبلی بستگی دارد.
برای مثال، در برخی کودکان کمتر از ۹ سال که قبلاً واکسیناسیون کافی نداشته‌اند، دوز دوم با فاصله حداقل ۴ هفته لازم است؛ اما برنامه دقیق باید بر اساس سابقه کودک و بروشور همان فرآورده مشخص شود. اطلاعات رسمی Vaxigrip نیز برای کودکان کمتر از ۹ سال بدون سابقه واکسیناسیون، دوز دوم پس از حداقل چهار هفته را ذکر می‌کند.
واکسن آنفولانزا در بارداری
در بارداری باید واکسن غیرفعال یا نوترکیب تزریق شود و CDC آن را در هر سه‌ماهه مجاز می‌داند. اسپری بینی (زنده‌ی ضعیف‌شده) در بارداری نباید استفاده شود. تزریق در سه‌ماهه‌ی سوم می‌تواند نوزاد را در ماه‌های اول زندگی هم محافظت کند. برند را با متخصص زنان یا ماما هماهنگ کنید.
آیا افراد حساس به تخم‌مرغ می‌توانند واکسن آنفولانزا بزنند؟
بله. حساسیت به تخم‌مرغ به‌تنهایی مانع دریافت واکسن آنفولانزا نیست. CDC می‌گوید افراد دارای حساسیت به تخم‌مرغ می‌توانند هر واکسن آنفولانزایی را که برای سن و وضعیت سلامت آنها مناسب است دریافت کنند؛ صرف حساسیت به تخم‌مرغ دیگر دلیل لازم برای انتخاب اجباری واکسن غیرتخم‌مرغی نیست. این موضوع با سابقه واکنش شدید به خود واکسن یا یکی از اجزای آن متفاوت است. در چنین مواردی باید اطلاعات محصول و سابقه پزشکی بررسی شود.
آیا واکسن آنفولانزا ۱۰۰ درصد جلوی بیماری را می‌گیرد؟
خیر. واکسن آنفولانزا خطر ابتلا و به‌ویژه پیامدهای شدید بیماری را کاهش می‌دهد، اما نمی‌توان آن را محافظت ۱۰۰ درصدی در برابر هر عفونت تنفسی یا حتی همه موارد آنفولانزا دانست. اثربخشی واکسن از فصل به فصل تغییر می‌کند و عواملی مانند تطابق سویه‌های واکسن با ویروس‌های در گردش، سن فرد و وضعیت سیستم ایمنی روی آن اثر دارند. CDC نیز بر مزایای واکسیناسیون در کاهش بیماری، بستری و مرگ ناشی از آنفولانزا تأکید می‌کند.
در فصل‌هایی که تطابق سویه‌ها مناسب باشد، CDC گزارش کرده است که در برخی مطالعات واکسن با کاهش حدود ۴۰ تا ۶۰ درصدی خطر مراجعه پزشکی به دلیل آنفولانزا همراه بوده است. این عدد یک نرخ ثابت برای تمام فصل‌ها نیست.
چند روز بعد از واکسن آنفولانزا ایمنی ایجاد می‌شود؟
معمولاً حدود دو هفته زمان لازم است تا پاسخ ایمنی محافظ پس از واکسیناسیون شکل بگیرد. به همین علت، برای اثر پیشگیرانه بهتر است واکسیناسیون پیش از افزایش شدید گردش ویروس انجام شود.
بهترین زمان تزریق واکسن آنفولانزا چه زمانی است؟
برای بیشتر افراد بهترین زمان شهریور و مهر است. CDC تزریق تا پایان اکتبر (حدود ۸ آبان) را ایده‌آل می‌داند و می‌گوید تزریق باید تا زمانی که ویروس در گردش است و واکسن منقضی‌نشده در دسترس است ادامه یابد. پس اگر امروز، ۱۶ مهر ۱۴۰۵، هنوز نزده‌اید، دیر نیست.
تزریق در تیر و مرداد برای بیشتر بزرگسالان، به‌ویژه ۶۵ سال و بالاتر، توصیه نمی‌شود چون ایمنی طی فصل کم می‌شود. دوز تقویتی هم برای کسی که واکسن فصل را کامل گرفته توصیه نمی‌شود. کودکانی که دو دوز لازم دارند باید دوز اول را زودتر بگیرند تا دوز دوم تا پایان اکتبر برسد. برای گروه‌های پرخطر، انتظار کشیدن برای یک برند خاص در شرایطی که یک واکسن مناسب و مجاز در دسترس است، لزوماً تصمیم مناسبی نیست.
آیا اگر سرماخورده باشیم می‌توانیم واکسن آنفولانزا بزنیم؟
بیماری خفیف همیشه به معنی منع واکسیناسیون نیست؛ اما در بیماری حاد متوسط یا شدید، ممکن است واکسیناسیون تا بهبود وضعیت به تعویق بیفتد. در منابع CDC، بیماری حاد متوسط یا شدید با یا بدون تب به‌عنوان یک precaution عمومی برای واکسیناسیون مطرح شده است. بنابراین اگر فقط علائم خفیف داریم، لازم نیست خودسرانه واکسن را برای مدت طولانی عقب بیندازیم؛ اما در صورت تب یا بیماری قابل توجه، بهتر است پیش از تزریق با پزشک یا مرکز واکسیناسیون مشورت کنیم.
عوارض واکسن آنفولانزا چیست؟
درد، قرمزی و تورم محل تزریق و گاهی تب خفیف یا بدن‌درد کوتاه‌مدت رایج است. واکسن غیرفعال نمی‌تواند شما را به آنفولانزا مبتلا کند. فهرست کامل عوارض را در برگه‌ی همراه هر محصول بخوانید. طبق CDC پیش از تزریق این موارد را به پزشک یا داروساز بگویید:
- واکنش آلرژیک شدید (آنافیلاکسی) به دوز قبلی هر واکسن آنفولانزا یا به یکی از اجزای واکسن؛ این مورد ممکن است مانع تزریق شود
- ابتلا به سندرم گیلن‌باره ظرف ۶ هفته پس از یک واکسن آنفولانزا؛ این یک «احتیاط» است و تصمیم با پزشک است
- بیماری متوسط یا شدید در روز تزریق؛ معمولاً تزریق به بعد از بهبود موکول می‌شود
چه کسانی باید قبل از تزریق واکسن با پزشک مشورت کنند؟
در شرایط زیر نباید انتخاب واکسن را صرفاً بر اساس توصیه عمومی انجام دهیم:
- سابقه واکنش آلرژیک شدید و تهدیدکننده حیات پس از یک دوز قبلی واکسن آنفولانزا
- حساسیت شدید به یکی از اجزای فرآورده
- سابقه سندرم گیلن‌باره (GBS)، به‌خصوص اگر ظرف ۶ هفته پس از دریافت واکسن آنفولانزای قبلی ایجاد شده باشد
- بیماری حاد متوسط یا شدید
- برخی شرایط خاص نقص ایمنی یا بیماری‌های زمینه‌ای
CDC سابقه GBS در فاصله ۶ هفته پس از دوز قبلی واکسن را یک precaution برای واکسیناسیون آنفولانزا در نظر می‌گیرد.
چطور واکسن اصل بخریم و درست نگه داریم؟
CDC می‌گوید واکسن آنفولانزا معمولاً باید در دمای ۲ تا ۸ درجه‌ی سانتی‌گراد نگهداری شود، واکسن یخ‌زده دور ریخته شود و پس از تاریخ انقضا استفاده نشود. بنابراین هنگام خرید سه چیز را بررسی کنید: سالم بودن بسته، تاریخ انقضا، و اینکه فروشنده بتواند زنجیره‌ی سرد را توضیح بدهد. بهترین مسیر داروخانه‌ی دارای مجوز و تزریق توسط فرد آموزش‌دیده است. قیمت واکسن‌ها با نرخ ارز و واردات در طول سال تغییر می‌کند و در این مقاله عدد قیمت نیامده؛ قیمت را همان روز از داروخانه بپرسید و فصل تولید روی بسته را هم چک کنید.
جمع بندی
بهترین واکسن آنفولانزا برای هر نفر، واکسنی است که فصل جاری را پوشش بدهد، برای سن و شرایط او مجوز داشته باشد و سالم تزریق شود. زیر ۶۵ سال، اینفلوواک هلندی و واکسی‌گریپ فرانسوی هر دو گزینه‌های معتبرند. از ۶۵ سالگی به بالا، دوز بالا، ادجوانت‌دار یا نوترکیب اولویت دارد. در بارداری، بیماری مزمن، ضعف ایمنی یا سابقه‌ی آلرژی شدید قبل از تزریق با پزشک یا داروساز مشورت کنید.