آنفولانزا هر سال با شروع فصل سرما سراغ میلیونها نفر میآید. به گفته WHO سالانه حدود یک میلیارد مورد آنفولانزای فصلی در جهان رخ میدهد و ۳ تا ۵ میلیون مورد آن شدید است. خبر خوب این است که بخش بزرگی از این ابتلاها قابل پیشگیری است، به شرط اینکه بدانید کدام اقدام چقدر پشتوانه علمی دارد.
بهترین راه برای پیشگیری از آنفولانزا چیست؟
موثرترین راه برای پیشگیری از آنفولانزا و عوارض شدید آن، تزریق سالانه واکسن آنفولانزا به همراه رعایت هم زمان بهداشت فردی (شست و شوی ۲۰ ثانیهای دستها) و تهویه هوای فضاهای بسته است. واکسیناسیون خطر ابتلا را ۴۰ تا ۶۰ درصد و خطر بستری شدن در بیمارستان را تا ۷۰ درصد کاهش میدهد.
آنفولانزا یک بیماری عفونی حاد دستگاه تنفسی است که توسط ویروسهای خانواده ارتومیکسویریده (بهویژه سویههای A و B) ایجاد میشود. برخلاف سرماخوردگی ساده که سیر بیماری آرام تر و محدود به مجاری فوقانی تنفسی است، آنفولانزا میتواند به ناگهان با تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد، لرز، دردهای عضلانی شدید (میالژی) و خستگی مفرط بروز کند. مکانیزم اصلی ویروس، حمله به سلولهای پوششی (اپیتلیال) نای و برونش است.
بهترین راه برای پیشگیری از آنفولانزا پیاده سازی یک استراتژی چند لایهای است. لایه اول محافظت، ایجاد ایمنی فعال در بدن از طریق دریافت به موقع واکسن آنفولانزا است. لایه دوم، سد فیزیکی است که مانع از ورود پارتیکلهای ویروسی به مجاری تنفسی میشود. ویروس آنفولانزا عمدتاً از طریق قطرات تنفسی (Droplets) با قطر بیش از ۵ میکرون که هنگام صحبت، عطسه یا سرفه فرد مبتلا پرتاب میشوند، منتقل میگردد. این قطرات تا فاصله ۱.۵ متری در هوا معلق میمانند و میتوانند مستقیماً روی مخاط چشم، بینی یا دهان فرد سالم بنشینند.
راههای ساده برای پیشگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا در یک نگاه
ساده ترین راهها برای پیشگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا ده کار مشخصاند که تقریباً به ترتیب اولویت در فهرست زیر آمدهاند. اگر وقت کم دارید، سه مورد اول را هرگز رها نکنید و بقیه را بهعنوان لایههای تکمیلی ببینید.
- واکسن سالانه آنفولانزا برای همهی افراد ۶ ماه به بالا
- شستوشوی دست با آب و صابون یا ضد عفونی کننده الکلی
- نزدن دست به چشم، بینی و دهان
- تهویه و هوای تازه در خانه، محل کار و ماشین
- ماسک در جمعهای شلوغ و بسته یا هنگام بیماری
- دوری از افراد بیمار و پرهیز از روبوسی و دست دادن
- ماندن در خانه وقتی خودتان بیمارید
- پوشاندن سرفه و عطسه با دستمال کاغذی
- تمیز کردن سطوح پرتماس مثل دستگیره، گوشی و کلید برق
- خواب کافی، فعالیت بدنی و تغذیه متنوع
در ادامه هر مورد را جداگانه باز میکنیم.
برای پیشگیری از آنفولانزا چی بخوریم؟
برای پیشگیری از آنفولانزا باید رژیم غذایی غنی از آنتیاکسیدانها، ویتامین C، ویتامین D3، روی (Zink)، و فیبرهای پری بیوتیک مصرف کرد. خوراکیهایی مانند مرکبات، فلفل دلمهای، قارچ، سیر، زنجبیل، ماهیهای چرب و سوپ پرسپتیک مرغ با تقویت سلولهای ایمنی (گلبولهای سفید)، پتانسیل دفاعی بدن را در برابر ویروس افزایش میدهند. تغذیه سالم نقش زیربنایی در تقویت خطوط دفاعی بدن از جمله نوتروفیلها، ماکروفاژها و لنفوسیتهای T دارد. وقتی ویروس وارد بدن میشود، سیستم ایمنی نیاز به انرژی و ریز مغذیهای پروتئینی و ویتامینی فراوان برای تکثیر سلولهای دفاعی دارد. عدم دریافت کافی ریزمغذیها باعث تضعیف پاسخ ایمنی و افزایش احتمال ابتلا به عفونتهای حاد تنفسی میشود.
بهترین سوپها و مایعات گرم برای تقویت بدن
سوپ مرغ ساده به همراه سبزیجات تازه، سیر و پیاز، یکی از علمی ترین گزینهها برای حفظ سلامت تنفسی است. سوپ مرغ حاوی ترکیبی به نام آمینو اسید «سیستئین» است که هنگام پخت مرغ آزاد میشود. این ماده ساختاری بسیار مشابه به داروی استیل سیستئین دارد و به رقیق شدن ترشحات مخاطی در مجاری تنفسی کمک میکند.
مصرف مایعات گرم، رطوبت مخاط گلو و بینی را تامین میکند. مخاط مرطوب حاوی آنتیبادیهای طبیعی و آنزیم لیزوزیم است که خط اول دفاعی در برابر ورود ویروس محسوب میشوند. در مقابل، دهیدراته شدن (کمآبی) بدن مخاط را خشک و ترکخورده کرده و مسیر ورود ویروسها به بافتهای عمیقتر را هموار میسازد.
مرکبات، سبزیجات و آنتیاکسیدانهای ضد ویروس
میوهها و سبزیجات رنگی سرشار از ویتامین C و فلاوونوئیدها هستند. مصرف روزانه مواد غذایی زیر برای تقویت ایمنی توصیه میشود:
- مرکبات (پرتقال، لیموشیرین، گریپ فروت): تامین کننده ویتامین C جهت ساخت گلبولهای سفید.
- فلفل دلمهای زرد و قرمز: غلظت ویتامین C در فلفل دلمهای تا سه برابر بیشتر از پرتقال است.
- قارچها (مانند قارچ دکمهای و شیتاکه): سرشار از بتاگلوکانها و سلنیوم که فعالیت سلولهای کشنده طبیعی (NK Cells) را تحریک میکنند.
- زنجبیل و سیر: سیر حاوی ترکیب آلیسین (Allicin) است که خواص ضد باکتری و ضد ویروس قوی دارد.
نقش مکمل تقویت سیستم ایمنی بدن در فصل سرما
در بسیاری از مواقع، دریافت تمام ریزمغذیهای لازم تنها از طریق رژیم غذایی روزانه به دلیل شیوه زندگی امروزی یا افت کیفیت مواد غذایی امکان پذیر نیست. در این شرایط، استفاده هوشمندانه از مکمل تقویت سیستم ایمنی بدن میتواند خلأهای تغذیهای را پر کند. ویتامین D3 یکی از حیاتی ترین عناصر در کنترل عملکرد ایمنی است. تحقیقات متعدد نشان دادهاند که کمبود ویتامین D خطر ابتلا به عفونتهای حاد مجاری تنفسی را تا دو برابر افزایش میدهد.
همچنین مصرف قرصهای مکمل حاوی زینک (روی) در ابتدای مواجهه با عوامل بیماریزا میتواند مانع اتصال ویروس به مخاط حلق شود.در صورتی که قصد تامین مکملهای اصل و تایید شده را دارید، میتوانید از خدمات خرید آنلاین دارو در پلتفرمهای معتبر دارویی استفاده کرده و دارو و مکملهای مورد نیاز خود را پس از دریافت مشاوره داروسازی تحویل بگیرید.
راهکارهای پیشگیری از ابتلا به بیماری آنفلوآنزا و سرما خوردگی در خانه و محل کار
راهکارهای پیشگیری از ابتلا به بیماری آنفلوآنزا و سرما خوردگی در محیطهای کاری و خانگی شامل شست و شوی مکرر دستها با آب و صابون حداقل به مدت ۲۰ ثانیه، ضدعفونی کردن سطوح پرتماس (مانند دستگیرهها و گوشی همراه)، حفظ رطوبت نسبی هوا بین ۴۰ تا ۶۰ درصد و ایجاد جریان هوای تازه است.
محیط های بسته و پرتردد مانند دفاتر کار، مدارس و حملونقل عمومی، اصلی ترین کانونهای انتقال ویروس آنفولانزا هستند. ویروس آنفولانزا میتواند روی سطوح سخت (مانند استیل، پلاستیک و شیشه) بین ۲۴ تا ۴۸ ساعت و روی سطوح نرم (مانند پارچه و دستمال) تا ۱۲ ساعت زنده بماند و قابلیت انتقال خود را حفظ کند.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) در مستندات رسمی خود در مورد انتقال ویروس از سطوح مینویسد:
“Studies have shown that influenza virus can survive on environmental surfaces and can infect a person who touches a contaminated surface and then touches their eyes, nose, or mouth.”
«مطالعات نشان دادهاند که ویروس آنفولانزا میتواند روی سطوح محیطی زنده بماند و فردی را که سطح آلوده را لمس کرده و سپس چشم، بینی یا دهان خود را لمس میکند، مبتلا سازد.»
1. واکسن آنفولانزا؛ موثرترین راه برای پیشگیری از آنفولانزا
واکسن آنفولانزا به عنوان مهم ترین ابزار پیشگیری توصیه میشود که همهی افراد بالای ۶ ماه هر سال آن را دریافت کنند تا با وجود تغییر مداوم ویروس و کاهش تدریجی ایمنی، خطر عوارض شدید و بستری کاهش یابد؛ تزریق این واکسن حدود دو هفته برای اثربخشی زمان میبرد و گروههای پرخطر مانند سالمندان، زنان باردار، کودکان و بیماران مزمن در اولویت قرار دارند، در حالی که نوزادان زیر ۶ ماه از طریق واکسیناسیون اطرافیان محافظت میشوند و افراد دارای شرایط خاص یا سابقه حساسیت شدید پیش از تزریق باید با پزشک مشورت کنند.
2. اصول شستوشوی دستها و ضدعفونی سطوح
دستها اصلی ترین ناقل فیزیکی میکروبها به مجاری تنفسی هستند. برای گندزدایی اثرگذار، رعایت تکنیک زیر ضروری است:
- مرطوب کردن دستها با آب جاری و استفاده از صابون کافی.
- مالیدن کف دستها، پشت دستها، بین انگشتان و زیر ناخنها حداقل به مدت ۲۰ ثانیه.
- آبکشی کامل و خشک کردن با حوله یک بار مصرف.
- در صورت عدم دسترسی به آب و صابون، استفاده از ژلهای ضد عفونی کننده پایه الکلی با حداقل ۶۰٪ الکل.
سطوح پرتماس شامل موارد زیر باید روزانه با ضدعفونی کنندههای استاندارد پاکسازی شوند:
- دستگیره های در و کلیدهای برق
- کیبورد، موس و تلفن همراه
- شیرآلات بهداشتی و ریموت کنترلها
بیشتر بخوانید: برای ضدعفونی کردن، محلول مناسب تر است یا ژل؟
| میزان ماندگاری ویروس آنفولانزا روی سطوح مختلف | |
|---|---|
| نوع سطح | مدت زمان بقای ویروس زنده |
| فولاد ضدزنگ و پلاستیک فشرده | ۲۴ تا ۴۸ ساعت |
| اسکناس و کاغذ | ۱۰ تا ۲۴ ساعت |
| دستکش و پارچه پنبهای | ۸ تا ۱۲ ساعت |
| پوست دست انسان | کمتر از ۱۵ دقیقه |
3. تهویه هوا و کنترل رطوبت محیط
یکی از مهم ترین فاکتورها، کیفیت و رطوبت هوای داخل ساختمان است. در فصل زمستان، با روشن شدن وسایل گرمایشی، رطوبت نسبی هوا به زیر ۲۰ درصد کاهش مییابد. هوای خشک دو اثر مخرب دارد:
- قطرات تنفسی حاوی ویروس به سرعت تبخیر شده و به ذرات ریزتر (Aerosols) تبدیل میشوند که ساعتها در هوا معلق میمانند.
- مخاط بینی و گلو خشک شده و موژکهای تنفسی (Cilia) قادر به بیرون راندن ذرات بیگانه نخواهند بود.
استفاده از دستگاههای بخور سرد برای نگه داشتن رطوبت محیط در محدوده ۴۰ تا ۶۰ درصد، نرخ بقای ویروس آنفولانزا در هوا را به میزان چشمگیری کاهش میدهد. همچنین باز کردن پنجرهها به مدت ۱۰ دقیقه در چند نوبت از روز برای جایگزینی هوای تازه الزامی است.
راههای ساده برای پیشگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا در مواجهه با فرد بیمار
راههای ساده برای پیشگیری از سرماخوردگی و آنفولانزا هنگام نگهداری یا مواجهه با فرد بیمار شامل ایزوله کردن بیمار در اتاقی مجزا، استفاده الزامی از ماسکهای استاندارد (N95 یا جراحی)، عدم استفاده از وسایل مشترک و شست و شوی آنی دستها پس از هر بار تماس است.
هنگامی که یکی از اعضای خانواده یا همکاران دچار علائم تنفسی میشود، احتمال انتقال ویروس به بالاترین حد خود میرسد. دوره ناقل بودن در آنفولانزا از ۱ روز قبل از شروع علائم آغاز شده و تا ۵ الی ۷ روز پس از بروز اولین علائم ادامه دارد (این مدت در کودکان و افراد دارای نقص ایمنی ممکن است بیشتر باشد).
بیشتر بخوانید: بهترین قرص برای سرماخوردگی بزرگسالان
پروتکلهای قرنطینه خانگی و فاصله گذاری
برای مدیریت فرد مبتلا در منزل، اقدامات زیر را انجام دهید:
- اختصاص یک اتاق جداگانه با تهویه مناسب و در صورت امکان حمام و دستشویی مجزا برای بیمار.
- رعایت حداقل فاصله فیزیکی ۲ متری هنگام ورود به اتاق بیمار.
- محدود کردن تعداد افرادی که مسئولیت مراقبت از بیمار را بر عهده دارند به یک نفر (بهتر است شخص مراقب بیماری زمینهای نداشته باشد).
- تفکیک کامل وسایل شخصی مانند حوله، لیوان، بشقاب و ملحفه و شست و شوی آنها با آب گرم و مواد شوینده.
آداب تنفسی و استفاده صحیح از ماسک
ماسک زدن یک استراتژی دو طرفه است؛ فرد بیمار با زدن ماسک جراحی مانع پرتاب قطرات تنفسی آلوده به محیط میشود و فرد سالم با زدن ماسک، ورود پارتیکلها به مجاری تنفسی خود را مسدود میکند.
همچنین آموزش آداب تنفسی به کلیه اعضای خانواده اهمیت دارد: هنگام عطسه یا سرفه باید دهان و بینی با دستمال یک بار مصرف پوشانده شده و دستمال بلافاصله در سطل آشغال دربست انداخته شود. در صورت عدم دسترسی به دستمال، استفاده از گودی elbow (خم آرنج) تنها روش استاندارد جایگزین است.
تفاوت آنفولانزا و سرماخوردگی در علائم و روشهای پیشگیری
اگرچه آنفولانزا و سرماخوردگی هر دو بیماری تنفسی ویروسی هستند، اما آنفولانزا بسیار شدیدتر، ناگهانیتر و همراه با تب بالا و دردهای عضلانی است، در حالی که سرماخوردگی علائم خفیف تر و تدریجی مانند آبریزش بینی دارد. همچنین آنفولانزا دارای واکسن اختصاصی است، در حالی که سرماخوردگی واکسن مشخصی ندارد.
شناخت تفاوت این دو بیماری برای اقدام به موقع بسیار حیاتی است؛ چرا که آنفولانزا در صورت عدم کنترل میتواند به عوارض خطیر مانند ذاتالریه (پنمونی)، پنوموتوراکس، و عفونتهای ثانویه باکتریایی منجر شود.
| ویژگی / علامت | سرماخوردگی (Common Cold) | آنفولانزا (Influenza) |
|---|---|---|
| سرعت شروع علائم | تدریجی و طی چند روز | ناگهانی و شدید (طی چند ساعت) |
| تب | نادر یا بسیار خفیف (زیر ۳۸ درجه) | رایج و بالا (۳۸ تا ۴۰ درجه)، معمولاً ۳ تا ۴ روز |
| دردهای عضلانی (بدندرد) | خفیف و محدود | شدید، مداوم و همهجانبه |
| عطسه و گرفتگی بینی | بسیار شایع و مداوم | گاهی اوقات |
| گلودرد | علامت اولیه و شایع | گاهی اوقات |
| خستگی و ضعف | خفیف | شدید و مداوم (ممکن است تا ۲ تا ۳ هفته طول بکشد) |
| عوارض جانبی | نادر (مانند عفونت گوش یا سینوس) | ممکن است شدید باشد (مانند پنومونی، بستری شدن و عوارض تهدیدکننده حیات) |
| روش پیشگیری اختصاصی | بهداشت فردی و رعایت تغذیه مناسب | تزریق واکسن سالانه، رعایت بهداشت و استفاده از داروی ضدویروس در موارد تجویزشده |
پیشگیری از آنفولانزا در گروههای حساس (کودکان، سالمندان و زنان باردار)
پیشگیری از آنفولانزا در گروههای حساس نیازمند اولویت دهی به تزریق واکسن سالانه، نظارت بر مکملهای مقوی ایمنی و اجتناب کامل از محیط های شلوغ است. عوارض آنفولانزا در کودکان زیر ۵ سال، سالمندان بالای ۶۵ سال، زنان باردار و مبتلایان به بیماریهای مزمن (دیابت، آسم، مشکلات قلبی) بسیار شدیدتر بروز میکند.
- کودکان: کودکان زیر ۶ ماه به دلیل عدم امکان تزریق مستقیم واکسن، کاملاً وابسته به ایمنی اطرافیان هستند. تمام افراد مرتبط با کودک باید واکسینه شوند. برای کودکان بالای ۶ ماه، تزریق واکسن طبق دوز پیشنهادی پزشک الزامی است.
- سالمندان: با افزایش سن، سیستم ایمنی دچار افت کارایی (Immunosenescence) میشود. برای سالمندان استفاده از واکسنهای با دوز بالا (High-Dose) یا واکسنهای حاوی آدیووانت محافظت بیشتری ایجاد میکند.
- زنان باردار: تغییرات سیستم ایمنی، قلب و ریه در دوران بارداری، زنان باردار را در معرض عوارض شدید آنفولانزا قرار میدهد. تزریق واکسن آنفولانزا در هر مرحله از بارداری ایمن بوده و آنتیبادیهای آن از طریق جفت به نوزاد منتقل شده و تا ۶ ماه پس از تولد نیز از نوزاد محافظت میکند.
چه کارهایی از آنفولانزا پیشگیری نمیکنند؟
آنتی بیوتیک، مصرف بیش از حد ویتامین و «معجزههای» خانگی جلوی آنفولانزا را نمیگیرند. آنفولانزا ویروسی است و آنتی بیوتیک روی ویروس اثر ندارد؛ مصرف بیمورد آن فقط مقاومت میکروبی را بالا میبرد. چند باور رایج دیگر هم نیاز به اصلاح دارد. مصرف زیاد ویتامین C در جمعیت عمومی جلوی ابتلا را نمیگیرد.
واکسن تزریقی آنفولانزا ویروس زنده ندارد و نمیتواند شما را بیمار کند؛ ویروس های اسپری بینی هم ضعیف شدهاند و طبق توضیح CDC نمیتوانند آنفولانزا ایجاد کنند. دردی خفیف در محل تزریق یا تب کم یک تا دو روزه پاسخ طبیعی بدن است. و سرما به خودی خود آنفولانزا نمیسازد؛ عامل بیماری ویروس است و در زمستان بیشتر در فضای بسته جمع میشویم.
چه زمانی باید سراغ پزشک رفت؟
اگر تنگی نفس، درد یا فشار در قفسهی سینه، گیجی، تشنج، علائم کم آبی شدید یا تبی که پس از کمی بهبودی دوباره بالا میرود دارید، فوراً به پزشک یا اورژانس مراجعه کنید. در نوزادان و کودکان، تنفس تند یا پرتلاش، کبودی لبها، بی حالی شدید، تحریک پذیری زیاد یا خودداری از خوردن و نوشیدن هم نشانهی هشدارند.
اگر جزو گروه پرخطر هستید، منتظر بدتر شدن نمانید. شروع زود هنگام درمان ضدویروسی معمولاً بیشترین اثر را دارد. در موارد سبک و بدون عارضه، استراحت، مایعات کافی و ماندن در خانه معمولاً کافی است و بیشتر مردم ظرف یک هفته بهبود مییابند.
جمع بندی
اگر فقط سه کار انجام میدهید، اینها باشند: واکسن سالانه، شست و شوی دست و تهویه. بعد از آنها نوبت ماسک در جاهای پرخطر، ماندن در خانه هنگام بیماری، خواب و تغذیهی مناسب و دوری از شلوغیهای غیرضروری است. مکملها در بهترین حالت کمکاند، نه سپر.
یادتان باشد پیشگیری فقط برای خودتان نیست.
هر بار که واکسن میزنید، دست میشویید یا با تب سر کار نمیروید، از نوزاد، سالمند و بیمار مزمنی هم محافظت میکنید که شاید حتی ندانید در اطرافتان هست. این مقاله اطلاعات عمومی است و جایگزین مشاورهی پزشک نیست؛ برای سوالهای مربوط به شرایط خودتان با پزشک یا داروساز صحبت کنید. اگر برای تهیهی دارو و مکمل نیاز به راهنمایی دارید، میتوانید از خدمات خرید آنلاین دارو در جوردارو و مشاورهی داروسازان استفاده کنید.
سوالات متداول
بهترین راه برای پیشگیری از آنفولانزا چیست؟
بهترین راه، واکسن سالانه آنفولانزا در کنار شست و شوی مرتب دست، تهویه، دوری از افراد بیمار، ماسک در موقعیتهای پرخطر و ماندن در خانه هنگام بیماری است. هیچکدام از این روشها به تنهایی محافظت صددرصدی نمیدهند، پس ترکیبشان بهتر جواب میدهد.
آیا واکسن آنفولانزا صددرصد از ابتلا جلوگیری میکند؟
خیر. واکسن احتمال ابتلا را کم میکند و اگر هم بیمار شوید، طبق CDC شدت بیماری را کاهش میدهد. اثربخشی آن هر سال با میزان تطابق واکسن با ویروسهای در حال گردش و با سن و وضعیت سلامت فرد تفاوت دارد.
آنفولانزا چند روز مسری است؟
ویروس در بیشتر افراد از حدود یک روز قبل از علائم تا ۵ تا ۷ روز بعد قابل شناسایی است و در سه روز اول بیماری بیشترین قدرت انتقال را دارد. در کودکان و افراد دارای ایمنی ضعیف ممکن است این دوره طولانیتر باشد.
آیا ویتامین C از آنفولانزا پیشگیری میکند؟
مصرف منظم ویتامین C در عموم مردم تعداد دفعات سرماخوردگی را کم نمیکند. بهتر است آن را از میوه و سبزی تامین کنید و اگر مکمل میخواهید، با داروساز یا پزشک مشورت کنید.
آیا ماسک زدن در فصل آنفولانزا لازم است؟
لزوماً همیشه نه، ولی در جاهای شلوغ و بسته، هنگام مراقبت از بیمار، در فصل اوج بیماری و اگر خودتان علائم دارید منطقی است. شواهد مطالعات جامعهمحور دربارهی ماسک قطعی نیست؛ ماسک مکمل واکسن و تهویه است، نه جایگزین.
برای پیشگیری از آنفولانزا در بارداری چه کنیم؟
WHO واکسن را در هر مرحلهی بارداری توصیه میکند. در کنار آن، شستوشوی دست، تهویه و دوری از بیمار را رعایت کنید و با علائم اولیه سریع با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید.
اگر با فرد مبتلا به آنفولانزا تماس داشتیم چه کنیم؟
دستهای خود را سریعاً با آب و صابون بشویید، از لمس صورت خودداری کنید، رژیم غذایی حاوی ویتامین C و D مصرف کرده و در صورت داشتن بیماری زمینهای یا سن بالا، با پزشک درباره شروع داروهای پیشگیرانه ضد ویروس (مانند اوسلتامیویر) مشورت نمایید.
آیا مصرف آنتیبیوتیک از ابتلا به آنفولانزا جلوگیری میکند؟
خیر. آنتیبیوتیکها تنها روی باکتریها موثر هستند و هیچ گونه تاثیری بر ویروس آنفولانزا ندارند. مصرف خودسرانه آنتیبیوتیکها نه تنها از آنفولانزا پیشگیری نمیکند، بلکه باعث نابودی فلور نرمال روده و تضعیف سیستم ایمنی میشود.